Wyobraźnia i programowanie, czyli nowa ścieżka historyczna „Podróżnicy w czasie”

Któż z nas nie marzył o tym, by cofnąć się w czasie i przeżyć dobre chwile jeszcze raz lub uczestniczyć w ważnych wydarzeniach i móc skonfrontować posiadaną wiedzę z rzeczywistością. Ścieżka historyczna „Podróżnicy w czasie” przeznaczona dla klas V – jest właśnie taką próbą – połączenia wyobraźni, marzeń z nauką programowania w Scratchu, obsługą mB-botów i tworzeniem mini gier – w których wykorzystać będzie można nabytą wiedzę.

Czyż istotnie zbudowałem był wehikuł czasu lub choćby jego model? A może to jest tylko sen? Mówią, że życie jest snem, marnym snem niekiedy; ale tu innego stanowiska zająć niepodobna. To szaleństwo. A skąd biorą się sny?

G. Wells „Wehikuł czasu”

Ścieżka składa się z 9 lekcji łączących elementy historii, informatyki, plastyki z wykorzystaniem metody pracy blokowej. Wymagają one przygotowania nauczyciela do zajęć, ale dają sporo możliwości w zakresie realizacji podstawy programowej w ciekawy i atrakcyjny dla uczniów sposób.

Cykl opiera na wymyślonej, choć opartej na historycznych wydarzeniach, podróży w czasie naszego bohatera – Tymoteusza. Historia rozwija się w miarę poznawania kolejnych tematów – odkrywamy postać Tymka i jego marzenie dotarcia w czasie do pól pod Grunwaldem i Stębarkiem. Dowiadujemy się, że jest dalekim potomkiem Jagiellonów, który przypadkiem dowiedział się, że innych chłopiec – potomek Jungingena chce zmienić bieg historii i doprowadzić do klęski wojsk sprzymierzonych. Ich przygody i perypetie poprzez różne wydarzenia umieszczone na osi czasu oraz na mapie kraju doprowadzą nas do spotkania w lipcu 1410 roku i… no właśnie. By się tego dowiedzieć, warto zajrzeć do scenariuszy.

Dlaczego taki przekrój czasowy i historyczny? Któż nie lubi rycerzy, księżniczek i wielkich zamków z ich tajemnicami? Niemal każdy. W nauczaniu historii jednak jednym z najtrudniejszych elementów jest umiejscowienie wydarzeń na osi czasu – czyli wykształcenie myślenia chronologicznego. Badania prowadzone pod kątem przygotowania do egzaminu ósmoklasistów pokazują, że jednym z największych trudności po szkole podstawowej jest swobodne poruszanie się w czasie i umiejscowienie wydarzeń na linii czasu. Stąd właśnie pomysł na poruszanie się zarówno po mapie kraju, ale i w czasie. Początki państwa polskiego oraz czasu rozbicia dzielnicowego bywają ukazywane w kontekście trudności i problemów – tworząc scenariusz przyświecał nam cel ukazania tego kawałka historii Polski także w świetle osiągnięć kulturowych, ciekawostek oraz ważnych postaci danej epoki. Główną strategią, jaka została zaproponowana w realizacji ścieżki – to nauczanie problemowe, z wykorzystaniem metody stawiania i rozwiązywania problemów na lekcji.

Co jeszcze w nich znajdziemy? Sporo zabawy, programowania, gry karciane – opcjonalnie, a także obsługa mBotów – które pojawiają się coraz liczniej w szkołach dzięki środkom pochodzącym z programu Laboratoria Przyszłości. Cykl przygotowany dla #SuperKoderów Fundacji Orange jest zatem świetnym sposobem na ich wykorzystanie do pierwszego kontaktu, jak i wspólnego pogłębiania znajomości.

Spotkań w ramach ścieżki jest dziewięć. Zaczynamy w mrokach dziejów – w czasie, kiedy Polska dołącza do chrześcijańskiego kręgu państw władanych przez książąt i królów. Poznajemy zwyczaje Słowian, ich kulturę i wierzenia. Następnie trafiamy do pierwszych Piastuszkiewiczów (jak mówił o nich Stefan Wiech Wiechecki – taki drobny element edukacji językowej, gwarowej) i dowiadujemy się, jak wyglądały spotkania przyszłego króla Polski z cesarzem Ottonem. W kolejnych spotkaniach poznajemy sposoby przeżycia trudności wieków średnich i dowiadujemy się, jak w nich nie zwariować. W końcu ratujemy samego króla Władysława pod Grunwaldem i wiktorię grunwaldzką – by nie zmienić historii. Dodatkowo przygotowana jest także lekcja wprowadzająca w tematykę mBotów – by ułatwić początkującym w temacie – przygotowanie do pracy z nimi.

Spotkania są tak ułożone, że płynnie przechodzą jedno w drugie. Wykonanie kolejnych zadań – wskazuje kroki do przejścia dalej. Cykl jest wspólną podróżą nauczyciela i dzieci poprzez zabawę z wykorzystaniem technologii IT. Większość lekcji kończy się zadaniami umożliwiającymi przygotowanie do kolejnych zajęć.

Wymyśliliśmy je w ten sposób, by nauczyciel na każdym poziomie doświadczenia mógł podjąć się tematu i wybrać realizację minimum – lub wszystkich elementów – zaś każdy ze sposobów realizacji prowadzi do finału. Każde zajęcia kończą się w postaci podsumowania, w wyniku którego dzieci otrzymują nagrody oraz element wprowadzający do nowego tematu.

Dodatkową atrakcję lekcji stanowi gra karciana w stylu dawnych karcianek bitewnych – w których każda z kart biorących udział w bitwie ma swoje statystyki (siłę, zdrowie, moc itd.) – znajdują się na nich postacie związane z daną lekcją tematycznie oraz karty dodatkowe zawierające elementy wyposażenia, stroju czy sztuki średniowiecznej. Karty można potraktować jako nagrody, można je kolekcjonować i wymieniać się, by zebrać całą talię – istnieje także możliwość przedstawiona w scenariuszu, by wymieniać się kartami po ich zaprogramowaniu w Scratchu – taka informacja znajduje się na koniec pierwszej lekcji. Informacje zawarte na kartach stanowią rozszerzenie wiedzy pozyskanej podczas lekcji oraz wiedzę uzupełniającą na temat epoki.

Zajęcia są tak zaplanowane, by dzieci rozumiały po co robią, to, co robią. Jest to działanie motywujące i skupione na budowaniu motywacji do wzięcia udziału w lekcji. Uczeń dostrzegając sens swojego działania buduje motywację wewnętrzną, nie wymaga dyscyplinowania, bo zabawa jest wciągająca. Prof. B. Schwartz podkreśla, że to, w jaki sposób funkcjonuje człowiek, w dużej mierze zależy od czynników, jakie mu stworzymy. Nam – autorom – zależało na ubraniu edukacji w zabawę – by uatrakcyjnić i wzbogacić codzienną naukę.

Wszystkie dodatkowe elementy przedstawiane są w scenariuszu na końcu każdej jednostki lekcyjnej – w postaci dodatku z uwagami. Staraliśmy się, by opis działań był jak najbardziej jasny – w przypadku trudności służę wsparciem pod adresem znajdującym się w stopce artykułu.

Ścieżka została stworzona przez Alinę Idzikowską oraz Radosława Potraca. Komplet materiałów dla nauczyciela(-ki) znajdziesz w zakładce “Scenariusze lekcji”. A jeśli interesuje Cię ten temat, weź udział w najbliższym webinarze dla #SuperKoderów i #SuperKoderek – już 17 lutego 2022 w godzinach 18:00-19:30 odbędzie się webinar “Jak nowocześnie uczyć historii”, podczas którego Alina Dzikowska, przedstawi uniwersalne narzędzia i aktywności, które zaangażują uczennice i uczniów oraz wzmocnią ich motywację do samodzielnego odkrywania świata. Sprawdź, jak się zapisać! 

Autor artykułu – Radosław Potrac ur. 1976, pedagog specjalny – terapeuta, dogoterapeuta, archeolog podwodny, historyk, nauczyciel WDŻ. Pedagog, wychowawca od ponad 25 lat. Nauczyciel dyplomowany. Swoją przygodę z edukacją przedreptał przez wszystkie etapy edukacji – od żłobka do szkoły wyższej. W pracy wychowawczej z dziećmi i młodzieżą stawia na nowoczesne technologie oraz wykorzystanie informatyzacji oraz edukację w naturze z ekologią. Realizator i współautor merytoryczny programów inżynieryjnych dla dzieci. Prezes SKKT PTTK DREPTAKI (najlepszy SKKT w latach 2014-2019) oraz Stowarzyszenia Gwara Warszawska. Sekretarz Oddziału Stołecznego PTTK. Przodownik Turystyki Pieszej, Instruktor Krajoznawstwa Regionu. Autor rodzinnych tras turystycznych związanych z wydarzeniami historycznymi regionu. Redaktor artykułów historycznych i poświęconych turystyce osób z niepełnosprawnością – także we współpracy z Wojskowym Instytutem Wydawniczym i Polską Zbrojną oraz Muzeum Niepodległości. Animator aktywności lokalnych związanych z Pragą Północ i historią regionu. Redaktor naczelny Śrubowkręta – miesięcznika dzieci i młodzieży na Pradze Północ współpracującego z Polska Press Media i Junior Media (gazeta wyróżniona w mazowieckim konkursie na najlepszą szkolną redakcję). Wspólnie z dziećmi opisuje i prezentuje w przestrzeni publicznej efekty rewitalizacji i zmian zachodzących na Pradze Północ oraz walczy o zachowanie zabytków. Organizator wielu wydarzeń kulturalnych – między innymi cyklicznego Turnieju Wypowiedzi Satyrycznej o Laur Wiecha – o zasięgu ogólnopolskim, Urodzin Pragi czy Festiwalu Grzesiuka. Instruktor Związku Harcerstwa Polskiego w stopniu podharcmistrza – autor wielu cykli sprawnościowych, publikacji w Zuchowych Wieściach i Poradnikach Drużynowych. Jeden z pionierów ruchu Drużyn Grunwaldzkich, szef inspektoratu turystyczno – krajoznawczego Wydziału Wsparcia Metodycznego Głównej Kwatery ZHP. Varsavianista, członek Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Warszawy – koordynator warszawskiego projektu edukacyjnego Varsavianistyczna Szkoła z udziałem ponad 150 placówek z miasta. Wolontariusz w Domu Wsparcia dla Powstańców Warszawskich, organizator wielu wydarzeń związanych z upamiętnianiem historii, opieką nad miejscami pamięci narodowej i spotkań dzieci i młodzieży ze świadkami historii.

10 lutego 2022
Przeczytaj też:

Druk 3D, matematyka i roboty, czyli historia o kreatywnych dzieciakach z Ludziska

To program, który w Szkole Podstawowej w Ludzisku ma niekrótką historię. Nie ma Dziecka, nie ma Rodzica, nie ma Nauczyciela, który nie wiedziałby, kim są SuperKoderzy z Ludziska. A kim są? O tym właśnie jest ta historia – o młodych ludziach pełnych pasji i zaangażowania. Historia o dzieciach otwartych na nowości, otwartych na pomysły swoich kolegów. Ale przede wszystkim o dzieciach, które projektują, realizują swoje kreatywne pomysły i zarażają pasją do matematyki oraz informatyki innych uczniów.

Obejrzyj webinar “Jak połączyć ze sobą roboty Photon, Scratcha i druk 3D – interdyscyplinarne zajęcia STEAM”!

Roboty i programowanie zestawione z pięknem wzorów ukrytych w naturze? To połączenie, które zapowiada wiele emocjonujących doświadczeń. Taki właśnie jest webinar poprowadzony przez Małgorzatę Rabendę. Te STEAM-owe zajęcia online wprowadzą Cię w świat przyrody, matematyki i kodu, a zwieńczone zostaną zagadnieniami z zakresu inżynierii i architektury. Podczas 90 minut odkryjesz potencjał takiego sposobu pracy zarówno z dziećmi, jak i dorosłymi, a przy tym zaczerpniesz świeżych pomysłów na cykl wciągających zajęć z Twoją klasą.

Obejrzyj webinar “Jak nowocześnie uczyć historii”!

Lubimy opowiadać historie i lubimy ich słuchać! Człowiek szuka różnych form przekazywania opowieści – od słowa pisanego i mówionego przez muzykę, film, obraz czy gry – planszowe i komputerowe. Z przyjemnością zanurza się w coraz to nowych historiach, ale też chętnie formułuje własne, od codziennych relacji z przebiegu dnia po tworzenie rodzinnych legend czy relacje wydarzeń, w których uczestniczył.

Fizyka da się LUBIĆ!

Co zrobić, by fizyka była ciekawa? Według mnie należy pozwolić uczniom i uczennicom badać zjawiska zachodzące w otaczającym nas świecie oraz wzbudzić w nich chęć do przeprowadzania eksperymentów. Jednocześnie musimy pozwolić popełniać im błędy – przecież nie zawsze wszystko się udaje!
Najprościej pisząc, zajęcia z fizyki to przygoda z doświadczeniami w roli głównej. W szkole w Serbach mamy o tyle łatwiej, że od września 2021 r. realizujemy ścieżkę „Odkrywcy fizyki” w ramach programu Fundacji Orange pt. „#SuperKoderzy”, dzięki której zostaliśmy wyposażeni w niezbędne pomoce naukowe.

Zapraszamy na webinar: Jak połączyć i ze sobą roboty Photon, Scratch i druk 3D – interdyscyplinarne zajęcia STEAM

Serdecznie zapraszamy na webinar, podczas którego Małgorzata Rabenda zaprosi Cię do fascynującego świata programowania, robotów i projektowania 3D. A wszystko to przeplecione pięknem wzorów, biomimikry i architektury. Niezwykłe połączenie? Zestawianie ze sobą podczas jednych zajęć różnych obszarów wiedzy, pozornie zupełnie od siebie odległych, uruchamia zupełnie nowe możliwości – zarówno w kwestii nieoczywistego przebiegu spotkania, jak i rozwijania zainteresowań i odkrywania talentów jego uczestniczek i uczestników. Weź udział w spotkaniu, podczas którego przekonasz się, dlaczego i w jaki sposób planować swoje lekcje w duchu metodologii STEAM, a przy tym zaczerpnij świeżych i oryginalnych pomysłów na pierwsze takie zajęcia. Niezależnie od przedmiotu, którego uczysz.

Edukacja cyfrowa z Fundacją Orange – poznaj MegaMisję i #SuperKoderów

Fundacja Orange już kolejny rok zaprasza szkoły podstawowe do udziału w bezpłatnych programach edukacyjnych, dzięki którym dzieci i młodzież z całej Polski mogą rozwijać kompetencje cyfrowe. Ale nie tylko – to dla nich okazja do poznawania świata, odkrywania własnych zainteresowań, rozwijania kreatywności oraz logicznego myślenia. O czym mowa? Poznaj MegaMisję i #SuperKoderów.

Zapraszamy na webinar: Jak nowocześnie uczyć historii?

Serdecznie zapraszamy na webinar, podczas którego Alina Idzikowska opowiadać będzie o… nowoczesnym nauczaniu i uniwersalnych narzędziach, które sprzyjają motywacji i skutecznemu zapamiętywaniu informacji. Nie zamierzamy jednak opierać się na ogólnych hasłach – przeciwnie, prowadząca pokaże na przykładzie lekcji historii, jak planować zajęcia z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, by zaangażowały całą klasę.

Super przygoda z #SuperKoderami

Kilka lat temu dyrektor szkoły, w której uczę, podrzucił mi ulotkę z logo Fundacji Orange. „Zobacz… Może byśmy w to weszli?” – powiedział. Podjąłem wyzwanie i tak zaczęła się przygoda z #SuperKoderami, która trwa już cztery lata.

Twórcze przemiany zwykłych przedmiotów, czyli warsztaty z FabLab powered by Orange

Zapraszamy dzieci i młodzież na ferie z warsztatami online organizowanymi przez FabLab powered by Orange! Uczestnicy zajęć będą mogli z codziennych przedmiotów zbudować niecodzienne projekty,

Odkrywanie i eksperymentowanie, czyli drukarka 3D w szkole

Webinar “Drukarka 3D w szkole – jak to ugryźć?” to pigułka wiedzy o technicznych, metodycznych i wychowawczych aspektach tej technologii w szkole. Sebastian Pontus, metodyk i pasjonat wykorzystania robotyki, programowania i druku 3D w edukacji, opowiada o najważniejszych kwestiach odnośnie obsługi i wykorzystania tego fascynującego urządzenia do pracy z uczniami.

Matematyka 3D z #SuperKoderami

Jako nauczyciel matematyki mam duży problem z tym, aby moi uczniowie mieli szansę na stosowanie kształconych umiejętności w sytuacjach konkretnych. Młodzież ma teraz ogromny problem z działami matematyki, w których wymagana jest wyobraźnia, np. ze stereometrią.

Programuj lekcje z języków obcych i fizyki z LOFI Robot

Nauka programowania z LOFI Robot to przygoda z pogranicza mechaniki, elektroniki, fizyki i programowania. Wiedzą o tym dobrze uczestnicy ścieżki Majsterkowicze 2.0 i Konstruktorzy gier. Dla tych, którzy chcieliby wykorzystać więcej możliwości aplikacji LOFI Blocks lub zdobyć wyobrażenie o tym, co LOFI Roboty potrafią – zapraszamy do obejrzenia webinaru Pawła Brokla.

Twórcze zespoły młodych programistów

Programowanie robotów to zajęcie, wokół którego uczniowie naturalnie budują zespół. Daje im to szansę na wspólną naukę i zabawę, a czasem na konflikt i szukanie rozwiązań. Program #SuperKoderzy otwiera możliwość zdobywania cennej umiejętności działania wspólnie i osiągania przez to radości i satysfakcji – opowiada Ewa Daniluk z Katolickiej Szkoły Podstawowej w Warszawie.

Szkoły zakwalifikowane do programu „#SuperKoderowe kółka programistyczne – edycja 2”

Z przyjemnością informujemy, że znane są wyniki naboru do programu grantowego „#SuperKoderowe kółka programistyczne edycja 2 – Robotyka z BBC Micro:Bit””, który realizujemy we współpracy z firmą LOFI! Dziękujemy wszystkim szkołom za nadesłanie Wniosków.

Kreatywne programowanie – Scratch, sztuczna inteligencja i Micro:bit’y

Zapraszamy Was na cykl 4 warsztatów online pod hasłem “Kreatywne programowanie – Scratch, sztuczna inteligencja i Micro:bit’y”. Przez cztery sobotnie przedpołudnia będziecie mieli okazję zapoznać się z ideą twórczego programowania, które wspiera rozwój osobisty uczniów poprzez łączenie programowania z twórczością, wyobraźnią i zainteresowaniami. Odkryjcie nowe rozszerzone możliwości programowania w Scratchu z wykorzystaniem elementów sztucznej inteligencji oraz micro:bitów.

Krótkie spięcie z LOFI Robot”. Zapraszamy na webinar 2.12!

Zapraszamy Was na webinar online pt.: ”Krótkie spięcie z LOFI Robot”, który odbędzie się w czwartek 2.12.21. Spotkanie przeznaczone jest dla nauczycieli, którzy uczestniczyli przynajmniej w jednej ścieżce programu #SuperKoderzy, nie tylko dla osób pracujących z zestawami LOFI Robot. To doskonała okazja, by poznać nowe możliwości LOFI robota, nie omawiane wcześniej na szkoleniach ze ścieżki Majsterkowicze 2.0!

Zgłoś się do programu grantowego „#SuperKoderowe kółka programistyczne edycja 2 – Robotyka z BBC Micro:Bit”

Zachęcamy szkoły biorące udział we wszystkich dotychczasowych edycjach programu #SuperKoderzy do zgłoszenia się do nowego programu grantowego „#SuperKoderowe kółka programistyczne edycja 2 – Robotyka z BBC Micro:Bit”. Będzie on organizowany we współpracy z firmą LOFI, której trenerzy będą uczyć budowania kartonowych robotów i programowania ich przez płytki Micro:Bit!

Zakwalifikowani do programu “Programowanie – ekologia na co dzień”

Drogie #SuperKoderki, Drodzy #SuperKoderzy
Jest nam miło poinformować o rozstrzygnięciu naboru do programu grantowego „Programowanie – ekologia na co dzień”, który realizujemy z Photonami!
Oto lista 15 wybranych szkół – serdecznie gratulujemy!

Aplikuj do programu na temat ekologii – z Photonem!

Zachęcamy szkoły biorące udział we wszystkich dotychczasowych edycjach Programu #SuperKoderzy do zgłoszenia się do programu grantowego „Programowanie – ekologia naco dzień”. Przygotowaliśmy dla Was bardzo ciekawe scenariusze lekcji, podczas których robot Photon pomoże uczniom zrozumieć różne zagadnienia związane z ekologią, jak recykling, oszczędzanie prądu czy budowanie pojazdów przyszłości. Zajęcia mają za zadanie wprowadzić uczniów w programowanie robota Photon, a równocześnie […]

Wkrótce nowa ścieżka historyczna!

W tym roku chcemy zaproponować kolejną nowość dla #SuperKoderek i #SuperKoderów, którzy lubią podróże w czasie! Scenariusze poszczególnych lekcji nowej ścieżki historycznej właśnie powstają. Ścieżka przeznaczone będzie głównie dla klas V. Oprzemy się w niej na zagadnieniach związanych z historią Polski – od pierwszych Słowian do Wielkiej Wojny z Zakonem Krzyżackim i jej punktu kulminacyjnego […]