Integrujące przestrzenie komunikacji

Wkrótce minie rok, odkąd sytuacja za wschodnią granicą zmusiła nas do wprowadzenia systemu pracy, który umożliwił uczniom i uczennicom z Ukrainy naukę. A nie tylko o naukę przecież chodziło  – systemu sprzyjającego integracji z rówieśnikami z Polski, który pomagał uporać się z trudnymi doświadczeniami. 

W obliczu tego wyzwania szczególnie chętnie skierowałam uwagę na dwa przedmioty – muzykę i informatykę. Zwłaszcza połączone świetnie sprawdziły się w budowaniu relacji w zespołach uczniowskich

Taniec

Muzyka posługuje się międzynarodowym językiem dźwięku i ruchu. Podczas lekcji uczniowie i uczennice mogą uczyć się nie tylko poloneza! Wszystkie tańce, zwłaszcza organizowane w kręgu, integrują z kolegami i koleżankami z Polski. Dzieci z Ukrainy z kolei chętnie pokazują swoje tańce, sięgają po znany sobie folklor, dzięki czemu polskie dzieci poznają kulturę sąsiadów. Na lekcji można wykorzystać do celów komunikacji instrumenty perkusyjne, które świetnie nadają się do przekazywania emocji np. podczas tworzenia ilustracji muzycznych na podstawie przedstawionych scenek i piosenek. Takie zajęcia otwierają, a jednocześnie nie wymagają od osoby prowadzącej przekazywania skomplikowanych instrukcji – to dzieci przejmują dużą część lekcji, stając się przewodnikami po kulturze tak muzyki, jak i innych sposobów pozawerbalnej komunikacji. 

Wiedza

Dobrym przykładem współpracy i integracji są wspólnie rozwiązywane quizy/ćwiczenia muzyczne przygotowane w dostępnych aplikacjach i programach. Mogą dotyczyć np. wysłuchanych utworów, oglądanych zdjęć. Mogą zachęcać do rozpoznania barw dźwięku instrumentów, czy wartości nut i pauz. Znowu świat muzyki wychodzi naprzeciw dzieciom i nauczycielowi – nazwiska wielu kompozytorów i ich dzieła są znane w naszym kręgu kulturowym, instrumenty mają przecież takie same barwy i łatwo można je zaprezentować na zdjęciu, natomiast zapis nutowy bazuje na międzynarodowych symbolach. Zdarza się oczywiście, że uczniowie nie mają przy sobie telefonów do wykonywania takich e-zadań, wtedy sprawdza się praca w parach. Dzieci z Polski i Ukrainy pracujące razem w parach to dobry kierunek – wzmacniamy w ten sposób komunikację i zachęcamy dzieci do dogadania się, dzięki czemu razem osiągają sukces w wykonywanym zadaniu. 

Z kolei podczas nauki programowania blokowego na informatyce (np. w Scratchu czy aplikacji mBlock do programowania robotów mBot), uczniowie początkowo podpierają się tłumaczeniem bloczków na język ukraiński, a pracując w grupach z innymi dziećmi powoli zaczynają korzystać z języka polskiego, działają w projektach oraz biorą czynny udział w zajęciach. Pojawia się też szansa na sięgnięcie po trzeci język – pamiętajmy, że programowanie to konieczność korzystania z języka angielskiego, szczególnie gdy wychodzimy z wizualnego świata Scratcha, a ruszamy po Pythona czy wprowadzamy podstawy HTML-a. 

Interpretacje i improwizacje

Świetnie sprawdza się też interpretacja plastyczna dzieła muzycznego. Dzieci mogą rysować/malować czy wyklejać pracę indywidualnie, ale warto aby pracowału w grupach, tworząc wspólne dzieło. To dla nich sposób na budowanie relacji, udzielanie sobie wsparcia, rozwijanie wrażliwości i kreatywności. W zależności od rodzaju muzyki można zadbać o inną atmosferę zajęć – wyciszającą, dodającą energii, sprzyjającą rozmowie itd. 

Na informatyce uczniowie pracują również z programami do tworzenia muzyki. Nie ma tutaj absolutnie żadnej bariery językowej, a dzieci mogą poruszać w znanych dźwiękach. Ciekawe są również improwizacje posiłkujące się motywami muzycznymi znanymi w danym państwie. Polscy uczniowie tworzą temat z wykorzystaniem polskiej muzyki ludowej, a dzieci z Ukrainy improwizują i rozbudowują go, wplatając weń swoje utwory i odwrotnie.

Dodatkową wartością dla uczniów jest udział w ćwiczeniach relaksacyjnych z zakresu muzykoterapii, które z mojego doświadczenia przyjmują z dużym entuzjazmem.

Relacje przede wszystkim

Wprowadzanie zadań, które przy okazji sprzyjają współdziałaniu, umożliwia uczniom i uczennicom zdobywanie nowych kompetencji i poszerzanie tego, co już potrafią, a jednocześnie wspiera integrację z dziećmi w nowym miejscu i nowym kraju. Jednocześnie wszystkie te propozycje można śmiało wykorzystać także w innych grupach – przełożą się one pozytywnie na atmosferę, zdobywanie wiedzy i utrwalą relacje. 

Autorka: Agnieszka Miczulska, nauczycielka informatyki i muzyki w Szkole Podstawowej nr 24 we Wrocławiu, liderka programu #SuperKoderzy

21 grudnia 2022
Przeczytaj też:

Roboty, drukarki i płytki… na każdą okazję

Kiedy w 2012 roku rozpoczęłam swoją pierwszą pracę w szkole, troszkę inaczej postrzegałam edukację, inaczej pracowałam, stosowałam inne metody. Ale czułam się nieswojo – w szkole nadal pracowano tak samo jak z czasów mojej własnej edukacji. Tak jakby młodzież była ciągle taka sama, tak jakby technologia nie istniała, tak jakby w pracy nadal wykorzystywało się tylko kartkę i kalkulator.

Jak to się łączy – od biologii do robotyki i dziennikarstwa

Zacznijmy od początku… Od zawsze marzyłem o pracy w szkole. Skończyłem studia na kierunku biologia z przygotowaniem pedagogicznym i od razu podjąłem pracę w  szkole podstawowej jako nauczyciel przyrody. Bardzo szybko zorientowałem się, że „szkolne ramy” są dla mnie zbyt ciasne.

Roboty w edukacji SPEcjalnej

Dlaczego warto sięgać po roboty w edukacji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? Temat przybliżyły niekwestionowane specjalistki – Zyta Czechowska i Jolanta Majkowska podczas webinaru “Roboty do zadań SPEcjalnych”, realizowanego w ramach programu #SuperKoderzy. Zapraszamy!

Muzyka i informatyka – całkiem zgrana para

Muzyka i informatyka. Dwa zupełnie różne przedmioty, które w praktyce rzadko mają ze sobą coś wspólnego. Co jednak w sytuacji, gdy nauczanie obu daje widoczną radość uczennicom i uczniom, przekłada się na ich sukcesy, a przy okazji przynosi satysfakcję z wykonywanej przez nas pracy?

Roboty do zadań SPEcjalnych


Wykorzystanie robotów w edukacji i terapii uczniów ze SPE – w tym dzieci w spektrum autyzmu

Serdecznie zapraszamy na webinar, podczas którego Zyta Czechowska i Jolanta Majkowska opowiedzą o wykorzystaniu robotów w edukacji i terapii uczennic oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Kreatywne programowanie z odrobiną prądu

Zapraszamy Was na cykl 5 warsztatów online pod hasłem “Kreatywne programowanie z odrobiną prądu”. Przez pięć wtorkowych popołudni będziecie mieli okazję zapoznać się z ideą twórczego programowania, które wspiera rozwój osobisty uczennic i uczniów poprzez łączenie programowania z twórczością, wyobraźnią i zainteresowaniami. Odkryjcie nowe rozszerzone możliwości programowania w Scratchu z wykorzystaniem płytek programowalnych Makey Makey. Zamienicie się w majsterkowiczów, którzy za pomocą prostych materiałów wyczarują m.in. instrumenty muzyczne czy kontrolery do gier.

Zgłoś się po darmowe materiały dla Twojej szkoły na temat telefonu zaufania 116 111 dla dzieci z Ukrainy oraz Polski

Ruszyła możliwość zgłaszania się po bezpłatne materiały dla szkół dotyczące Telefonu Zaufania 116 111 dla dzieci z Ukrainy oraz Polski. Razem z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę zachęcamy Was do wypełnienia specjalnego formularza zgłoszeniowego na stronie projektu. Co znajduje się w pakiecie i jak można z niego skorzystać?? Plakaty oraz specjalne wizytówki pozwolą Wam w bezpieczny […]

Scenariusze “Podstawy Scratcha” w języku ukraińskim

Regularnie docierają do nas głosy o potrzebie na nowe materiały edukacyjne w języku ukraińskim. Dlatego pomyśleliśmy o Scratchu – narzędziu, które wychodzi naprzeciw zarówno dzieciom i młodzieży z Ukrainy, ale też osobom dorosłym, które planują z nimi zajęcia. Przedstawiamy materiał, z którego możesz skorzystać już podczas wakacji lub w kolejnym roku szkolnym. O czym mowa? O tłumaczeniu scenariuszy zajęć wprowadzających podstawy języka wizualnego Scratch.

Druk 3D, matematyka i roboty, czyli historia o kreatywnych dzieciakach z Ludziska

To program, który w Szkole Podstawowej w Ludzisku ma niekrótką historię. Nie ma Dziecka, nie ma Rodzica, nie ma Nauczyciela, który nie wiedziałby, kim są SuperKoderzy z Ludziska. A kim są? O tym właśnie jest ta historia – o młodych ludziach pełnych pasji i zaangażowania. Historia o dzieciach otwartych na nowości, otwartych na pomysły swoich kolegów. Ale przede wszystkim o dzieciach, które projektują, realizują swoje kreatywne pomysły i zarażają pasją do matematyki oraz informatyki innych uczniów.

Obejrzyj webinar “Jak połączyć ze sobą roboty Photon, Scratcha i druk 3D – interdyscyplinarne zajęcia STEAM”!

Roboty i programowanie zestawione z pięknem wzorów ukrytych w naturze? To połączenie, które zapowiada wiele emocjonujących doświadczeń. Taki właśnie jest webinar poprowadzony przez Małgorzatę Rabendę. Te STEAM-owe zajęcia online wprowadzą Cię w świat przyrody, matematyki i kodu, a zwieńczone zostaną zagadnieniami z zakresu inżynierii i architektury. Podczas 90 minut odkryjesz potencjał takiego sposobu pracy zarówno z dziećmi, jak i dorosłymi, a przy tym zaczerpniesz świeżych pomysłów na cykl wciągających zajęć z Twoją klasą.

Obejrzyj webinar “Jak nowocześnie uczyć historii”!

Lubimy opowiadać historie i lubimy ich słuchać! Człowiek szuka różnych form przekazywania opowieści – od słowa pisanego i mówionego przez muzykę, film, obraz czy gry – planszowe i komputerowe. Z przyjemnością zanurza się w coraz to nowych historiach, ale też chętnie formułuje własne, od codziennych relacji z przebiegu dnia po tworzenie rodzinnych legend czy relacje wydarzeń, w których uczestniczył.

Fizyka da się LUBIĆ!

Co zrobić, by fizyka była ciekawa? Według mnie należy pozwolić uczniom i uczennicom badać zjawiska zachodzące w otaczającym nas świecie oraz wzbudzić w nich chęć do przeprowadzania eksperymentów. Jednocześnie musimy pozwolić popełniać im błędy – przecież nie zawsze wszystko się udaje!
Najprościej pisząc, zajęcia z fizyki to przygoda z doświadczeniami w roli głównej. W szkole w Serbach mamy o tyle łatwiej, że od września 2021 r. realizujemy ścieżkę „Odkrywcy fizyki” w ramach programu Fundacji Orange pt. „#SuperKoderzy”, dzięki której zostaliśmy wyposażeni w niezbędne pomoce naukowe.

Zapraszamy na webinar: Jak połączyć i ze sobą roboty Photon, Scratch i druk 3D – interdyscyplinarne zajęcia STEAM

Serdecznie zapraszamy na webinar, podczas którego Małgorzata Rabenda zaprosi Cię do fascynującego świata programowania, robotów i projektowania 3D. A wszystko to przeplecione pięknem wzorów, biomimikry i architektury. Niezwykłe połączenie? Zestawianie ze sobą podczas jednych zajęć różnych obszarów wiedzy, pozornie zupełnie od siebie odległych, uruchamia zupełnie nowe możliwości – zarówno w kwestii nieoczywistego przebiegu spotkania, jak i rozwijania zainteresowań i odkrywania talentów jego uczestniczek i uczestników. Weź udział w spotkaniu, podczas którego przekonasz się, dlaczego i w jaki sposób planować swoje lekcje w duchu metodologii STEAM, a przy tym zaczerpnij świeżych i oryginalnych pomysłów na pierwsze takie zajęcia. Niezależnie od przedmiotu, którego uczysz.

Edukacja cyfrowa z Fundacją Orange – poznaj MegaMisję i #SuperKoderów

Fundacja Orange już kolejny rok zaprasza szkoły podstawowe do udziału w bezpłatnych programach edukacyjnych, dzięki którym dzieci i młodzież z całej Polski mogą rozwijać kompetencje cyfrowe. Ale nie tylko – to dla nich okazja do poznawania świata, odkrywania własnych zainteresowań, rozwijania kreatywności oraz logicznego myślenia. O czym mowa? Poznaj MegaMisję i #SuperKoderów.

Wyobraźnia i programowanie, czyli nowa ścieżka historyczna „Podróżnicy w czasie”

Któż z nas nie marzył o tym, by cofnąć się w czasie i przeżyć dobre chwile jeszcze raz lub uczestniczyć w ważnych wydarzeniach i móc skonfrontować posiadaną wiedzę z rzeczywistością. Ścieżka historyczna „Podróżnicy w czasie” przeznaczona dla klas V – jest właśnie taką próbą – połączenia wyobraźni, marzeń z nauką programowania w Scratchu, obsługą mB-botów i tworzeniem mini gier – w których wykorzystać będzie można nabytą wiedzę.

Zapraszamy na webinar: Jak nowocześnie uczyć historii?

Serdecznie zapraszamy na webinar, podczas którego Alina Idzikowska opowiadać będzie o… nowoczesnym nauczaniu i uniwersalnych narzędziach, które sprzyjają motywacji i skutecznemu zapamiętywaniu informacji. Nie zamierzamy jednak opierać się na ogólnych hasłach – przeciwnie, prowadząca pokaże na przykładzie lekcji historii, jak planować zajęcia z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, by zaangażowały całą klasę.

Super przygoda z #SuperKoderami

Kilka lat temu dyrektor szkoły, w której uczę, podrzucił mi ulotkę z logo Fundacji Orange. „Zobacz… Może byśmy w to weszli?” – powiedział. Podjąłem wyzwanie i tak zaczęła się przygoda z #SuperKoderami, która trwa już cztery lata.

Twórcze przemiany zwykłych przedmiotów, czyli warsztaty z FabLab powered by Orange

Zapraszamy dzieci i młodzież na ferie z warsztatami online organizowanymi przez FabLab powered by Orange! Uczestnicy zajęć będą mogli z codziennych przedmiotów zbudować niecodzienne projekty,

Odkrywanie i eksperymentowanie, czyli drukarka 3D w szkole

Webinar “Drukarka 3D w szkole – jak to ugryźć?” to pigułka wiedzy o technicznych, metodycznych i wychowawczych aspektach tej technologii w szkole. Sebastian Pontus, metodyk i pasjonat wykorzystania robotyki, programowania i druku 3D w edukacji, opowiada o najważniejszych kwestiach odnośnie obsługi i wykorzystania tego fascynującego urządzenia do pracy z uczniami.

Matematyka 3D z #SuperKoderami

Jako nauczyciel matematyki mam duży problem z tym, aby moi uczniowie mieli szansę na stosowanie kształconych umiejętności w sytuacjach konkretnych. Młodzież ma teraz ogromny problem z działami matematyki, w których wymagana jest wyobraźnia, np. ze stereometrią.